Smiley face
U kategoriji Kuršumlija, Poslednje Vesti, Vremeplov.

Kuršumlijski vremeplov: Kuršumlija u srpskoj štampi i knjigama u periodu od 1867. do 1941. godine.

Autor 26 апр 2017

KURŠUMLIJA- Topličke vesti pokreću rubriku “Kuršumlijski vremeplov” sa željom da čitaocima pružimo što više informacija o skorijoj prošlosti Kuršumlije, i Topličkog kraja uopšte.  Rubriku će uređivati Nebojša Gašić a prilozi će se objavljivati periodično, na svakih desetak dana.

-Moj pristup temi neće biti istorigrafski, jer to prepuštam samim istoričarima koji su za takav posao najviše kvalifikovani, nego ću pokušati da dokumentaristički obznanim neke zanimljive i manje poznate činjenice iz kuršumlijske prošlosti. Polazište će mi predstavljati raspoloživa dokumentarna građa o Kuršumlijskom kraju, koja je objavljivana u srpskoj štampi i knjigama u vremenu od 1867. do 1941. godine. Dakle, istraživaću, odabiraću, i citirati najilustrativnije odlomke iz predratnih listova kao što su: Novine Serbske, Vreme , Politika, Topličke novine, Narodne novine (beogradske), Ilustrovani list, Mali Žurnal, Progres, Srpska straža…, a dobrim delom ću koristiti i obimnu dokumentarnu građu o balkanskim ratovima pod naslovom ILUSTROVANA RATNA HRONIKA 1912-1913 . Naravno, neće biti izostavljeni ni najzanimljiviji odlomci iz knjiga poznatih putopisaca i istiričara koji su pisali o Kuršumliji, kao što su: Miloš S. Milojević, Mita Rakić, Milan Đ. Milićević, Mita Petrović, Feliks Kanic, Petko Marjanović…, i mnogi drugi. Prilozi će se objavljivati periodično, otprileke, na svakih 10-tak dana. Budući da me ovaj mali trud priređivača neće ništa koštati, biću na čistom dobitku ako neko od čitalaca nađe makar i najmanje zadovoljstvo u čitanju priloga koji slede-kaže Nebojša Gašić.

Mapa Toplice iz 1583. godine

UVOD:
Zamiranjem srpske državnosti, padom Smedereva 1459. godine, zamrla su i pisana pominjanja Srbije, a naročito Toplice i Kuršumlije (Bele crkve). U mračnom periodu turskog ropstva teritorija današnje centralne Srbije, računajući tu i Toplicu, sve više je postajala „Tunguzija“ i „Terra Incognita”. Na raspoloživim venecijanskim i austrijskim geografskim kartama iz XVI XVII veka označene su brojne teritorije, kao što su: Dalmacija, Bosna, Ugarska, Vlaška, Bulgaria, Makedonija…, a od Srbije ni pomena. Na jednoj od mapa Balkana iz XVII veka, koju ovde iz tehničkih razloga ne možemo prikazati, teritorija centralne Srbije je načičkana “ jelkicama“, što ukazuje da su velike površine bile pod šumom i mimo svake civilizacije, pa otuda i naziv jednog područja – Šumadija. Na priloženoj venecijanskoj mapi centralnog dela Balkana iz 1584. godine, mogu se razaznati pojedini toponimi i hidronimi, koji su manje-više identični današnjim nazivima. Na primer: TOPLIZA (Toplica) , Nouibazar (Novi Pazar) , Monte nouo (Novo Brdo ), Priepoli (Prijepolje), Nisa (Niš), Ibar (Ibar), Sitniza (Sitnica) … Posebno je zanimljiv toponiom Gregori, koji se nalazi na području TOPLIZA , i koji bi vrlo verovatno mogao da označava današnje selo Grgure.
Iz gore navedenih razloga, pisani istorijski izvori o Kuršumliji iz vremena turskog ropstva su veoma oskudni, i svedeni su na turske poreske teftere i popise, na šture zapise putopisaca (Evlije Čelebije), i na pominjanja u crkvenim knjigama. Iako je Toplička episkopija postojala sve do 1690. godine, sve do potpunog ezodusa Srba iz ovih krajeva, pod patrijarhom Arsenijem Čarnojevićem, malo je pisanih svedočanstava o Belocrkvenskom kraju. Tako ćemo ovu rubriku i započeti najstarijim svedočanstvom o pominjanju i poreklu imena sela Mikuljana:
U knjizi SRPSKI JERARSI od devetog do dvadesetog veka, čiji je autor pok. Episkop šumadijski g. Sava Vuković, koja je izdata u Beogradu 1996. godine, a pišući o Mitropolitu topličkom Siloanu, koji je stolovao u Belim Crkvama od 1451. do 1454. godine, kaže se:
„Siloan je postao Mitropolit toplički oko 1451. godine. Pominje se među spahijama Toplice, kojima su u jesen 1453. godine potvrđeni timari izgubljeni posle vraćanja tih oblasti Despotu Đurđu zajedno sa njegovom kćerju, udovicom Murata – caricom Marom. Tada je njemu, naime vraćen timar koji se sastojao od četiri sela i jednog pustog selišta u oblasti Kruševca, Bovna i Toplice. Među njima se nalazilo i selo Nikoljani, koje spada pod Kuršumliju, verovatno prnjavor (manastirsko imanje) crkve Sv. Nikole, stolica stare topličke episkopije.“
………………..nastaviće se……..


Kratak url URL: http://toplickevesti.com/?p=61287

26 апр 2017. Komentari na vestima starijim od 7 dana su zatvoreni RSS 2.0.

Komentari su zatvoreni






Maintained by OZ.I.T.Solutions
Scroll Up