DruštvoKuršumlijaPoslednje Vesti

Danas je Sveti Mina, crkva u Štavi posvećena ovom svetitelju

KURŠUMLIJA/ŠTAVA- Danas je Sveti Mina. U selu Štava nalazi značajan sakralni hram Svetog Mine, sa očuvanim freskama. Zavod za zaštitu spomenika kulture u Nišu, uradio je konzervatorsko-restauratosrke radove, a istraživanjem  nekropole otkriveni su kameni spomenici. Od 1949. godine nalazi se pod zaštitom države, kao spomenik kulture od velikog značaja. Crkva je jednostavne arhitekture, što je odlika građevina u vreme turske dominacije. Velika sličnost je sa crkvom Svetog Đorđa u Ajdanovacu, i Svetih Vrača u Zočištu u Metohiji.  Freske su oslikane  u vizantijskom stilu, sa prepoznatljivim  tematskim i ikonografskim sadržajem iz hrišćanske istorije, koje potpisuju ikonopisci Nikola, Toma, Dimitrije i Jovan. U priprati su predstavljena četiri ciklusa: Svetog Mine, Svetog Nikole, Bogorodičin Akatist i Strašni sud.
   Dr Marko Gašić, marketing menadžer AD“Planinka“ ističe da je crkva malih dimenzija, da je krov pod pločom a freske su oštećene ali kompoziciju koju predstavljaju i način na koji čine celinu govore da su ih radili vrsni poznavaoci živopisa. Prozori  su veoma mali i uski i služili kao propusti za puščane cevi, a sama crkva  kao odbrambeni bedem.
– Freskama su ukrašeni  zidovi, ali su one oštećene i usled vlage nejednako očuvane. Ističu se scene iz života Svetog Mine, retko slikane u srpskim crkvama i manastirima. Nastale su u drugoj polovini ili čak u trećoj deceniji 17. veka, za vreme mitropolita gračaničkog Silvestera i vrlo učenog 20 po redu patrijarha Pajsija I Janjevca- ističe Marko Gašić.
 Meštani ovog sela slave Svetog Minu.
 Prema predanju, crkva Svetog Mine je sagrađena 37 godina posle Kosovskog boja, gde se sklonio najveći broj preživelih srpskih vitezova koji su tu živeli i sahranjivani u zajedničkoj grobnici.
  Po legendi u selu Mrče, stolovao je vojvoda Mrkša, gde su tada postojala dva hrama, od kojih je jedan bio dvorska crkva. Imao je dvor, na Belasici, na obali Kulskog potoka “belu kulu“. Njegova „oblast prostirala se od Kopaonika i Jastrepca do doline Toplice“.
-Crkva posvećena Svetom Mini vezuje se za ime vojvode Mrkše, jednog od istaknutih vlastelina srpske despotovine u vreme Brankovića. Smatra se da je prvobitna crkva bila zadužbina kralja Milutina, koju je posvetio sinu Stefanu Dečanskom koji se slavi danas kao i Sveti Mina,( manastir Dečani danas obeležava ktitorsku slavu) a pored toga bio je zaštitnik kopaoničkih rudara.  Podizanje nove crkve legenda pripisuje vojvodi Mrkši. Poslao je izvesnog vlastelina Tavu da izuči za ikonopisca u Grčkoj. Kada se vratio posle deceniju i nije našao Mrkšu u svom dvoru, dogovorio se sa Štavljanima da crkvu poruše i od tog materijala sagrade novu u Štavi. Mrkša je pošao sa vojskom da ih kazni. Da bi se spasili oni okupe svu novorođenu decu i pođu u susret vojvodi. Sreli su se na mestu Jagnjilo i poklonili uz  reči: ‘Vojvodo, okumi nas ili nas ubi’!’ On je prihvatio da bude kum svoj do tada nekrštenoj deci i pomogao da se dovrši crkva, koja se naziva i Mrkšinom crkvom, a kumstvo između meštana ova dva sela traje do današnjih dana. Vojvodi Mrkši podignut je spomenik u Štavi- naglasio  je dr Gašić.
Inače, u porti pronađeno je četrdesetak sarkofaga i mermernih spomenika iz vremena kralja Uroša II Milutina, jednog od najvećih srednjovekovnih vladara
100% LikesVS
0% Dislikes

Jedan komentar

  1. Negde sam procitao sad ne mogu da se setim gde da je ta crkva jos starija da je postojala i pre perioda despotovine. I da je posle Kosovskog boja u njoj neko vreme bilo sakriveno telo Cara ili Kneza Lazara da ga turci ne bi nasli. Takav razvoj dogadjaja postoji opisan u nekim knjigama. Da li je tako bilo ne znam tesko su dostupni i malo ih je istorijski izvori. Ali cim se pominje u knjigama treba obratiti paznju i na to pa ko ima mogucnosti da dokumentuje iz istorijskih izvora bilo bi dobro.

Ostavite odgovor

Vaša adresa e-pošte neće biti objavljena.

Ovu web lokaciju štiti Google reCAPTCHA - Politika privatnostii - Uslovi korišćenja zaštite


Pre slanja komentara molimo Vas da pročitate sledeća pravila: Komentari koji sadrže psovke, uvredljive, vulgarne, preteće, rasističke ili šovinističke poruke neće biti objavljeni. Molimo posetioce Toplicke Vesti online portala da se prilikom pisanja komentara pridržavaju pravopisnih pravila. Strogo je zabranjeno lažno predstavljanje, tj. ostavljanje lažnih podataka u poljima za slanje komentara. Komentari koji su napisani velikim slovima neće biti odobreni. Redakcija Topličke Vesti online portala ima pravo da ne odobri komentare koji su uvredljivi, koji pozivaju na rasnu i etničku mržnju i ne doprinose normalnoj komunikaciji između posetioca ovog portala. Mišljenja iznešena u komentarima su privatno mišljenje autora komentara i ne odražavaju stavove redakcije Topličkih Vesti online portala. Redakciji Topličkih Vesti se možete obratiti na: komentar@toplickevesti.com.

Back to top button